Patron
Patron Bibliotekarzy
ŚW. WAWRZYNIEC dopiero od niedawna przedziera się do świadomości nie tylko środowiska bibliotekarskiego, że oprócz tego, iż jest patronem biedaków, czy pszczelarzy, jest również opiekunem bibliotekarzy. Prawdopodobnie przypisuje mu się opiekę nad tą grupą zawodową, że będąc diakonem sprawował między innymi pieczę nad książkami, będącymi własnością1 kościoła. Często oprócz krat i wawrzynu przedstawiany jest z książką. Próbując pzybliżyć postać świętego publikujemy poniżej kilka danych o św. Wawrzyńcu.
reprodukcja obrazu mieszczącego się w kościele p.w. św. Wawrzyńca w Rudzie Śląskiej przedstawiająca postać św. Wawrzyńca - autor nieznany
WAWRZYNIEC (III w.) - to najbliższy przyjaciel i towarzysz papieża Sykstusa II. Gdy ten był jeszcze rzymskim archidiakonem. Wawrzyniec został jego uczniem. Następnie już jako papież (257-58) Sykstus wyświęcił Wawrzyńca na diakona, powierzając mu ponadto opiekę nad finansami Kościoła oraz organizację działań charytatywnych. W Liber Pontificalis opis śmierci Wawrzyńca również związana jest z męczeństwem Sykstusa. Wawrzyniec rozpaczał, że nie może swojemu pasterzowi towarzyszyć w męczeństwie, ale papież przepowiedział mu, że za trzy dni pójdzie tą samą drogą. Nie chcąc by fundusze kościelne dostały się w ręce urzędników cesarskich, Wawrzyniec rozdał je wdowom i sierotom. Tymczasem wieść o dobrach kościelnych dotarła już do prefekta miasta, który zażądał od Wawrzyńca wydania złota i innych kosztowności. Według zachowanej Passio Wawrzyniec miał poprosić o trzy dni zwłoki, a w tym czasie w zabudowaniach kościelnych zgromadził chorych, wdowy, starców oraz dziewice. Po trzech dniach, wskazując na owych zgromadzonych, powiedział do zdumionego prefekta: Oto są skarby kościelne. Perły i drogie kamienie to te dziewice Bogu poświecone. Za to zuchwalstwo Wawrzyńca ukarano straszliwie: zmarł, pieczony na wolnym ogniu. Cierpienia znosił bez jęku, modląc się o nawrócenie pogańskiego miasta. Opisy męczeństwa Wawrzyńca znajdziemy m.in. u św. Augustyna, Prudencjusza i św. Ambrożego. Ciało męczennika pochowano na Campo Verano 10 sierpnia 258 roku, a nad grobem w 1 połowie następnego stulecia wybudowano kościół, zaliczany potem do pięciu rzymskich kościołów katedralnych. Imię Wawrzyńca dość wcześnie wpisano do kanonu modlitwy eucharystycznej. Papież Hadrian I ofiarował Karolowi Wielkiemu część relikwii świętego, które ten umieścił w jednym z kościołów Strasburga. O rozpowszechnionym na Zachodzie kulcie Wawrzyńca świadczy m.in. przypisywanie mu przez Niemców wstawiennictwo w zwycięskiej bitwie z Madziarami pod Lechfeld (955). W średniowieczu zaliczano go do najpopularniejszych postaci hagiograficznych i czczono jako patrona ubogich, piekarzy, bibliotekarzy i kucharzy; wzywano imienia Wawrzyńca przy pożarach i przeciw chorobie reumatycznej. W regionie krakowskim czci się Wawrzyńca jako patrona pszczelarzy, święcąc w dniu jego wspomnienia miód i dzielą się nim z najbliższymi. Postać te oplotły liczne legendy; jedna mówi, że św. Wawrzyniec w każdy piątek zstępuje do czyśćca, wybawiając jedną dusze. W Polsce kult Wawrzyńca jest bardzo dawny, a jego ślady odnajdujemy m.in. w ludowych przysłowiach (np. Wawrzyniec pokazuje jaka jesień następuje). Obok wspomnianych już wyżej źródeł, informacje na temat tej postaci czerpiemy m.in. z Kalendarza Kartagińskiego oraz średniowiecznych sakramentarzy. Święty wspomniany jest w liturgii 10 sierpnia.
Jednak Dzień Bibliotekarza obchodzony jest 8 maja.
Słów modlitewnych kilka do św. Wawrzyńca opiekuna bibliotekarzy
niech święte bramy bibliotek
pozostaną święte
w każdym mieście wsi i przysiółku
niech żywioły
a przede wszystkim nierozumny człowiek
nie czynią szkody
niech twoje święte bramy
pozostaną ciągle otwarte
dając schronienie rozumnym
przed żarem słonecznym i śniegiem
przed na wietrze falującym nieporozumieniem
i niech ścieżki prowadzące do bram
są wciąż na nowo deptane
a bibliotekarzom wybacz
smutek stojących na straży czasu
a szaty ich niech pozostaną szare
a ich puste pełne ręce
niech będą jak od deski do deski
nieprzebyte przestrzenie
gdzie gwiazdy na zawsze
pozostaną białe
a trawa zielona
K.Gałuszka
Za przyznane dofinansowanie z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego zakupiono 1730 pozycje książkowe.